Oostzaan - Het Comité Oostzaan 380 kV wil dat werk wordt gemaakt van de Noordzeekanaalvariant als alternatief tracé voor de hoogspanningslijnen die nu door het dorp lopen en overlast veroorzaken. Deze variant is technisch uitvoerbaar en zal niet alleen 37 woningen in Oostzaan vrijwaren van gezondheidsrisico’s door electromagnetische straling, maar ook nogal wat woningen op de route die dwars door Zaanstad loopt naar Beverwijk. Het comité en het gemeentebestuur zijn geïrriteerd door het uitblijven van antwoorden die kloppen en concrete acties van het ministerie van Economische Zaken. Het gemeentebestuur heeft in een brief nu om correcte antwoorden op vragen verzocht. Binnen een maand moet er nu van het ministerie een antwoord liggen.

Ruim 3 jaar is het Comité Oostzaan 380kV bezig om in overleg met netbeheerder TenneT en het ministerie van Economische Zaken de problemen met de hoogspanningslijnen die door het dorp lopen opgelost te krijgen. Minister Maria van der Hoeven kwam onlangs zelfs speciaal naar de gemeente om zelf te zien wat de problemen zijn en om met bewoners en gemeente van gedachten te wisselen. Die overlast bestaat uit geluidshinder van de lijnen bij bepaalde weertypen. Maar minstens zo belangrijk is de angst voor de electromagnetische straling en de gevolgen daarvan voor de volksgezondheid.

TenneT ging de lijnen borstelen om iets te doen aan de geluidsoverlast. Aanvankelijk hielp dat wel iets, maar helemaal weg is de hinder in elk geval niet. Wat de electromagnetische straling betreft werden de bewoners met een kluitje in het riet gestuurd. De straling bleef binnen de normen. Een standpunt dat door de bewoners duidelijk niet serieus wordt genomen.

Het geduld van de gemeente Oostzaan en de bewoners werd vervolgens op de proef gesteld, omdat het ministerie van Economische Zaken erg veel tijd nodig had om op vragen van het gemeentebestuur antwoord te geven. Met de antwoorden die vervolgens in de bus vielen kunnen de partijen helemaal niets aanvangen. Bovendien zijn de antwoorden volgens het comité onjuist.

Gelet op de uitspraak van minister van der Hoeven (‘Oostzaan is mijn zorgenkindje’) is de gang van zaken en de onjuistheid ergerlijk. In het voorjaar verscheen het rapport “Ruimtelijke verkenning Oostzaan”, waaruit blijkt dat zo’n 37 woningen in Oostzaan op grond van de gangbare normen binnen de gevarenzone liggen. Voor het comité niet echt een verrassing, maar wel een bevestiging van hun vermoedens.

Twee maten
Het steekt het comité dat het netbeheerder TenneT met twee maten meet. In Delft en Pijnacker besloot men om negen gezinnen uit te kopen die in met Oostzaan vergelijkbare omstandigheden verkeren. Ook daar was de spanning op de lijnen verhoogd van 150 kilovolt naar 380 kilovolt. Dergelijke maatregelen komen niet aan de orde in Oostzaan. “Wij hebben meerdere malen gewezen op artikel 1 van de grondwet”, zegt Marit Jekkers (voorzitter van het comité), waarmee ze in feite zegt dat hier sprake is van discriminatie.

De zorgen betreffen vooral de straling. Hoewel nog altijd niet is aangetoond dat er een verband bestaat tussen straling van hoogspanningslijnen en het voorkomen van kinderleukemie geldt wel dat er een vermoeden bestaat. Alleen al dat vermoeden moet aanleiding zijn om voorzichtig te zijn met het aanleggen van hoogspanningslijnen in bewoond gebied. Ongelijke behandeling doet zich in dit verband voor met de vreemde discussie over nieuwe en oude situaties. In oude situaties, waarin de hoogspanningslijnen al bestaan in bebouwd gebied worden maatregelen niet of nauwelijks overwogen, terwijl nieuwbouw niet mag plaatsvinden in de buurt van hoogspanningslijnen. Het comité vindt die benadering in het landelijk beleid leiden tot weinig vertrouwen en eigenlijk te bizar voor woorden.
Bij een van de allereerste Oostzaan hoorzittingen was het notabene de woordvoerder van de GGD die stelde dat hij zeker zijn kinderen niet zou laten gymen onder een hoogspanningslijn. Die reactie kwam op een vraag of het wel veilig was dat scholen van het terrein gebruik maakten om kinderen gymonderwijs te geven.

Dure oplossing
De discussie zal, zo vermoedt het comité, nu waarschijnlijk vooral gaan over financiën. De Noordzeekanaalvariant zal waarschijnlijk prijzig zijn. Terwijl al drie jaar geleden deze variant door het comité werd aangedragen is nog altijd onbekend wat de kosten van dit tracé zijn. Het uitkopen van bewoners onder de hoogspanningslijnen in Oostzaan kost echter ook veel geld. Voor de samenhang van het dorp is een dergelijke maatregel echter funest. Moet dit deel van het dorp worden afgebroken en wat moet dan met de beschikbare grond gebeuren? Wie neemt daarvoor de financiële verantwoordelijkheid? Moet Oostzaan dat ophoesten? Het zijn vragen waarvan de antwoorden al bij voorbaat als onredelijk bestempeld mogen worden. Een hoogspanningstracé langs het Noordzeekanaal is daarom de beste oplossing, vindt het comité een mening waar het gemeentebestuur geen tegenstander van zal zijn.

Zaanstad leunt achterover
Intussen is het vreemd dat in de gemeente Zaanstad tot nu toe maar bar weinig gebeurt. Terwijl nog al wat bewoners vergelijkbare klachten ondervinden of met dezelfde angst leven als in Oostzaan. `Het zou een goede zaak zijn als Zaanstad en Oostzaan gelijk met elkaar optrekken in deze zaak`, zegt Marit Jekkers. Ze heeft daar een punt. Het is opvallend dat Zaanstad achterover lijkt te leunen in deze zaak. Alleen ´Hart voor een Stad´ heeft bij de gemeente aangeklopt.
Oostzaan en het comité willen dat de voortgang in alle openheid nu wordt besproken. Halbe Zijlstra (VVD-kamerlid) ondersteunt dat. Hij heeft minister Van der Hoeven gevraagd de zaak niet achter gesloten deuren te behandelen, maar wil een terugkoppeling in de Tweede Kamer. Verder wil hij dat de minister duidelijk moet maken wat ze wil gaan doen en dat ze voort moet maken met concrete maatregelen.

Beluister hier het interview met Marit Jekkers van het Comité Oostzaan 380kV