Oostzaan - De laatste weken is er veel informatie in de media over de bejaging van de vos in recreatiegebied Het Twiske. De vossenpopulatie neemt namelijk fors toe in de regio. Alleen al in Het Twiske wordt geschat dat er zo'n twintig vossen aanwezig zijn. De vos, zo stellen de voorstanders van de jacht, veroorzaakt overlast. De weidevogels hebben er veel last van. Pluimveehouders klagen ook. Vreemd genoeg zijn vrijwel alleen voorstanders van de jacht aan het woord. Reden voor Zaanstreek Actueel om De Faunabescherming om een reactie te vragen. Volgens De Faunabescherming zal de jacht op vossen géén enkel resultaat hebben en is de terugloop van de weidevogelstand niet te wijten aan de vos. Lees hieronder de mening van De Faunabescherming over de jacht op vossen, met name om de weidevogels te beschermen (verwoord door Harm Niesen).

Sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw zijn er vossen in het hele westen van Nederland. En veel mensen kunnen daar maar niet aan wennen. Van oudsher hebben boeren en jagers een bloedhekel aan vossen en willen ze deze dieren ten koste van bijna alles uitroeien. In sommige landen hebben ze dat ook, zelfs met middelen als strychine, gifeieren, klemmen en blauwzuurgas, fanatiek geprobeerd. Zonder enig succes. Dat wil zeggen: wolven, lynxen, dassen en gieren werden daardoor vrijwel uitgeroeid, maar de vos niet. Iedereen met een klein beetje verstand van vossen had dat kunnen voorspellen.
Het schieten van een paar vossen in Het Twiske is daarbij vergeleken volstrekt kinderspel en zal dus geen enkel resultaat hebben. De verklaring daarvoor? Vossen zijn opportunisten. Ze kunnen zich aan vrijwel iedere situatie snel aanpassen, stellen weinig eisen aan hun leefomgeving, lusten alles en vangen een hoge bestrijdingsdruk gemakkelijk op door zich met meer dan verdubbelde snelheid voort te planten. Dat kunnen de bovengenoemde soorten allemaal niet. Die zijn dus uit te roeien, vossen niet.

Jonge vossen
In Het Twiske zullen straks jonge vossen geschoten worden, vossen die door onervarenheid een gemakkelijke prooi zijn voor de jagers en die waarschijnlijk door natuurlijke oorzaken het eind van de winter toch niet gehaald zouden hebben. Door de toegenomen jachtdruk zullen meer vrouwtjes vossen dit voor jaar veel meer jongen gaan produceren. Waarna er volgend jaar nog meer vossen geschoten kunnen worden, maar zonder dat er daarna minder vossen overblijven dan er nu zijn. De jongen worden geschoten, de ervaren ouderen krijgen de jagers niet te pakken. Maar waarom eigenlijk?

Totale onzin
Zijn vossen een bedreiging voor weidevogels? Nee, totale onzin. Vier jaar zorgvuldig en duur onderzoek heeft uitgewezen dat soorten als hermelijn, rat, blauwe reiger, etc. veel meer eieren en jongen van weidevogels te grazen nemen dan vossen. Is dat erg? Nee natuurlijk. Predatie, eten en gegeten worden is het economisch principe van de natuur. Het moet en kan niet anders. Een paartje kievit krijgt in zijn leven meer dan honderd jongen, waarvan er maar twee volwassen hoeven te worden om de soort op peil te houden. De rest van de jongen heeft een andere maar net zo belangrijke functie: zij zijn voedsel voor een groot aantal diersoorten. Het bestrijden van vossen kan zelfs slecht zijn voor de broedresultaten van weidevogels.
Verreweg de belangrijkste predator van jonge weidevogels is de hermelijn. Waar de vos verschijnt, verdwijnen - jammer genoeg - de hermelijnen. Een hermelijn valt niet op. Niemand ziet precies wat die uitvoert. Een vos is een veel opvallender verschijning. Totdat er op hem gejaagd wordt, dan worden het echt schuwe nachtdieren, die nauwelijks meer worden waargenomen. Waaruit de jagers vanzelfsprekend, maar geheel onterecht, de conclusie trekken dat er ook veel minder zijn.
Weinig dingen zijn zo lastig als het nauwkeurig schatten van het aantal vossen in een bepaald gebied. Dat er in Het Twiske twintig vossen zouden voorkomen is dan ook niet meer dan een demagogische slag in de lucht.

Andere landbouwmethoden
De achteruitgang van de weidevogels heeft helemaal niets te maken met predatie van welke diersoort dan ook. Lang voor de vos verscheen, verdwenen weidevogels als watersnip en de kemphaan al uit ons land. Terwijl deze zelfde soort op de toendra, waar onze zogenaamde weidevogels in feite thuis horen, het uitstekend doen. Ondanks de geweldige predatie door vos en poolvos. De achteruitgang van de weidevogels is uitsluitend te wijten aan de veranderde landbouwmethoden en dus is er ook maar één manier om die achteruitgang tot staan te brengen: precies hetzelfde beheer voeren als 75 jaar geleden. Niet een soort surrogaat milieuvriendelijk of alternatief beheer, maar echt in alle opzichten precies hetzelfde. Dat gebeurt nergens. Omdat het duur is, er geen mensen voor te vinden zijn, of om andere redenen. Als het niet gebeurt zijn over 25 jaar alle grutto's en kieviten uit ons land verdwenen. Met vossen heeft dat allemaal niets te maken, die dienen slechts als kop van jut. Vooral omdat ze door hobbyjagers als zware concurrent worden gezien en omdat pluimveehouders vaak te beroerd zijn om hun dieren 's nachts een veilig verblijf te gunnen. Dat zijn ze overigens wettelijk verplicht. Iemand bij wie kippen uit een gammel nachthok zijn geroofd, behoort volgens de Welzijnswet voor Dieren beboet te worden. Van zo'n voorval krijgt uiteraard de vos de schuld. Hoewel die vrijwel nooit op heterdaad wordt betrapt weet elke pluimveehouder zeker dat een vos de schuldige was. Bij nader onderzoek blijkt dan maar al te vaak dat het toch om een andere diersoort ging. Katten, honden, bunzingen, hermelijnen en vogels als sperwer en havik kunnen er ook wat van. Dus of er nu wel of geen vossen zijn, een goede huisvesting is in alle gevallen noodzakelijk.

Foto's
De foto's bij dit artikel zijn niet afkomstig van De Faunabescherming en het gaat evenmin om beelden van (geschoten) vossen in Het Twiske (red.).