Wormerland - De gemeente Wormerland wil dat waardevolle culturele objecten voor de toekomst bewaard blijven. Daarvoor is een gemeentelijke monumentenlijst opgesteld. Na advies van de culturele commissie hebben B. en W. besloten de Bartelsluis en de Witte Villa (aan de Rigastraat) aan te wijzen als gemeentelijk monument. Beide objecten hebben grote architectuurhistorische en cultuurhistorische waarde door de verbondenheid met de papierfabriek van Van Gelder.
Wethouder Peter Roos (monumentenbeleid): "Er is veel verloren gegaan van de historie van de papierindustrie in Wormer, zoals de watertoren. Met de aanwijzing en de eerdere aanwijzing van de andere voormalige directeurswoning aan de Zaandammerstraat kunnen we het restant beschermen." Roos is om die reden erg blij met de aanwijzing.
Bartelsluis
De Bartelsluis dateert uit 1638 en is een schutsluis. Ooit cruciaal voor de verbindingen
over water tussen Wormer en de markten van Haarlem, Alkmaar en Amsterdam. Voor papierfabriek
Van Gelder was de sluis één van de toevoerwegen voor de aanvoer van grondstoffen. B. en W.
van Wormerland vinden dat de Bartelsluis vanwege de cultuur- en civiel-technische
historische waarde een beschermde status verdient.
De aanwijzing heeft géén gevolgen voor de visie die Wormerland ontwikkelt voor de Bartelsluisbuurt. In oktober 2007 hebben de bewoners van het buurtschap, politici en betrokken organisaties van gedachten gewisseld over de buurt. Daarbij is ondermeer gesproken over de kansen voor de buurt en de mogelijkheden voor verbeteringen. Nu de Bartelsluis gemeentelijk monument wordt is de kans op restauratie groter. Een heropening van de sluis in de toekomst sluit het college dan ook niet uit.
De Witte Villa
De Witte Villa is in 1907 gebouwd. Opdrachtgever voor de bouw van deze directeurswoning was
'de Vereenigde Koninklijke Papierfabriek der firma Van Gelder Zonen'. De villa is een
ontwerp van architect Andries van Driesum (1868 - 1925). Van 1964 tot 1980 werd het pand
gebruikt als kantoor. De villa kwam na sluiting van de papierfabriek in 1980 leeg te staan
en zou worden gesloopt. Op 14 augustus 1981 staken krakers daar een stokje voor. Nog niet
zo lang geleden heeft de gemeente Wormerland het pand verkocht aan de bewoners. Omdat het
pand zoveel cultuur- en architectuurhistorische waarde heeft, vindt het college van B. en W.
dat de Witte Villa de beschermde status van gemeentelijk monument verdient.
Andere monumenten
De Bartelsluis en de Witte Villa zijn niet de enige monumenten in Wormerland. Op de
gemeentelijke monumentenlijst staan inmiddels 21 objecten. Er zijn tot nu toe zo'n 32
objecten onderzocht om te bepalen of ze waardevol genoeg zijn om te beschermen. Het werk
is nog niet klaar. Met de monumentencommissie wordt bekeken of nog andere objecten in
aanmerking komen voor de status van gemeentelijk monument.