Zaandam - De Zaanstreek heeft tijdens Internationale Vrouwendag Hannie Schaft herdacht. Dat gebeurde bij het monument op de Westzijde. Minister Ella Vogelaar was speciaal ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag naar Zaandam afgereisd. Ze citeerde Koningin Wilhelmina die Hannie Schaft na de oorlog typeerde als het "Symbool van het nationale verzet tegen de Duitse bezetters van ons land". Bij de herdenkingsplechtigheid waren veel vertegenwoordigers van vrouwenorganisaties, een grote delegatie politici uit Zaanstad en ook Truus Menger-Oversteegen en Freddie Dekker Oversteegen aanwezig.
Truus en Freddie maakten deel uit van dezelfde verzetsgroep als Hannie Schaft. "Wij zijn blij dat er nu, 63 jaar na de bevrijding in 1945, nog steeds vrouwen in ons midden zijn die kunnen getuigen van het verzet dat Hannie Schafte pleegde. Een strijd voor vrede, tegen fascisme en tegen discriminatie," stelde Greet Plekker - van Sante van de Werkgroep Hannie Schaft - Herdenking 8 maart.

De vrijheid waarin wij nu leven is zwaar bevochten. Minister Ella Vogelaar: "Er waren veel mensen die heel dapper waren. Mannen en vrouwen die zich bleven verzetten tegen de bezetter, tegen het wegvoeren van de joodse Nederlanders en tegen het onrecht." Vrouwen speelden een belangrijke rol in dat verzet. Zij brachten eten en kranten rond. Het aantal vrouwen dat echt levensgevaarlijke verzetsactiviteiten ontplooiden, zoals aanslagen op de bezetter of landverraders, was echter gering. "Eén van die vrouwen was Hannie Schaft."

Raad van Verzet
Hannie Schaft, geboren op 16 september 1920, studeerde Volkerenrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Ze was lid van de Amsterdamse Vrouwelijke Studenten Vereniging (AVSV). Meteen al in de eerste oorlogsjaren deed ze als studente verzetswerk tegen de Duitse bezetter. In 1943 stopte ze met haar studie, omdat ze niet de loyaliteitsverklaring wilde tekenen. Al vlot zocht ze contact met de Haarlemse verzetsgroep van de Raad van Verzet. Een verzetsgroep die ook in de Zaanstreek actief was.
Samen met Jan Bonekamp en vele anderen, heeft ze veel verzetsdaden verricht. Bij de Duitsers werd ze bekend als 'het meisje met het rode haar'. Schaft en Bonekamp waren betrokken bij de aanslag op politiekapitein Ragut, op de plek waar tegenwoordig het Hannie Schaft-monument staat. Ella Vogelaar: "Je moet wel heel dapper en bijzonder zijn als je dat doet."
Bij de aanslag raakte Bonekamp dodelijk gewond. Hannie Schaft werd later betrapt bij een routinecontrole. Ze bleek toen in het bezit van verzetskranten en een pistool. Op 17 april 1945, drie weken vóór de Bevrijding, werd Hannie Schaft in de duinen bij Overveen doodgeschoten.
Hannie Schaft ligt begraven op de Eerebegraafplaats in Bloemendaal. Vogelaar: "Daar liggen 422 verzetsstrijders. 421 Mannen en één vrouw. Die vrouw is Hannie Schaft!"

Rechtvaardige samenleving
In haar toespraak trok de minister de lijn door naar de tegenwoordige tijd. Een tijd waarin bevolkingsgroepen tegen elkaar opstaan, waarin rascisme en discriminatie weer gebruikelijke verschijnselen aan het worden zijn. "Hannie Schaft wilde dat in Nederland de democratie weer terug kwam. Dat iedereen in vrede kon leven en dat er géén plaats zou zijn voor discriminatie en rascisme. Daar heeft ze haar leven aan gegeven. Het is op zo'n moment als vandaag heel goed om je te realiseren dat vrijheid niet altijd zo vanzelfsprekend is. We moeten er trots op zijn dat we weer in zo'n land kunnen wonen. Iedereen heeft recht op dezelfde kansen in het leven. Wat ook je geloof, de kleur van je huid is, of waar je vandaan komt. Dat is de basis voor een rechtvaardige samenleving zoals we in Nederland hebben en graag willen houden!"
We hoeven tegenwoordig niet meer zo dapper te zijn als Hannie Schaft. Vogelaar: "Maar alle mensen, ook kinderen, komen soms momenten in hun leven tegen dat ze een klein beetje dapper moeten zijn. Bijvoorbeeld als je ziet dat er iets onrechtvaardigs gebeurt in je omgeving. Als je ziet dat een kind in je klas gepest wordt. Dan is het van belang dat je daar iets over zegt. Het is voor niemand prettig om gepest te worden op school en zo is het ook voor niemand fijn om in een land te wonen waar je gediscrimineerd wordt."

De minister eindigde haar toespraak met een citaat uit het beroemde boek van Theun de Vries Het meisje met het rode haar. In het boek praten Hannie Schaft en Jan Bonekamp over hoe het zal zijn als de oorlog is afgelopen. Bonekamp stelt dan dat hij denkt dat mensen in de toekomst nooit zullen geloven hoe zij hebben geleefd in de oorlog. Met handgranaten en revolvers op zak. "Hoe wij vroeger zulke rustige brave burgers nu gevangenissen overvallen en landverraders doodschieten." Hannie Schaft reageert dan: "Ze zullen zich ook niet kunnen voorstellen wat landverraders zijn. Ze kunnen zich niets voorstellen. De vervolgingen niet, De razzia's niet. De kampen niet. En schietende meisjes al helemaal niet. Meisjes die eigenlijk hadden moeten studeren. Maar ach wat kunnen mij die mensen van 2000 eigenlijk schelen. Als ze maar vrij zijn. Daar gaat het om. Voor mijn part denken ze dan nooit meer aan ons..."
Vogelaar: "Nou,...vandaag zijn we hier om te laten zien dat we nog wel aan Jan en Hannie denken. Omdat zij dingen hebben gedaan die ze nooit van zichzelf hadden gedacht. En omdat wij daar een voorbeeld aan mogen nemen!"

MEER INFO
Meer informatie over Hannie Schaft vind je op www.hannieschaft.nl
Voor informatie over Jan Bonekamp: www.janbonekamp.nl

FILM
Dré Prijs van Zaanstreek Actueel maakte een videoregistratie van de Herdenking op 8 maart 2008
Deze film is op deze website te bekijken op de videopagina.