24 augustus 2008

Afgelopen week was het weer Sail Den Helder. Tientallen windjammers deden de marinehaven aan in het kader van de Tall Ships Races 2008. Hoewel het weer wat tegenviel was het meesterlijk om met de Prins Hendrik langs al die schitterende zeilschepen te varen. In de Visafslag lag een replica van de Statsraad Lehmkuhl. En met dat schip heb ik een band, die ik mooi nog even kon aanhalen omdat ik door de Maritieme Academie van Den Helder voor het evenement was uitgenodigd.

De academie was voorheen de Zeevaartschool, waar ik een aantal jaren heb mogen lesgeven. Echt een geweldige school om leraar te mogen zijn. Daaraan denk ik nog vaak met veel plezier terug. In de school stond dus die replica van de Statsraad Lehmkuhl die bij de vroegere hoge Zeevaartschool lag. Eens per jaar kwam er een mannetje naar de boot kijken. Wat er stuk was repareerde hij dan.
Ik heb regelmatig met hem staan praten. Hij vroeg zich wel eens af wie zijn taak zou overnemen als hij er niet meer was. Een klus die ik jaren later op me heb genomen. Mensen wat een ongelooflijk priegelwerk was dat. Ik heb er destijds bijna twee jaar aan gewerkt om het schip weer helemaal toonbaar te maken.

Na verloop van tijd werd de replica uitgeleend aan een Helders museum. Ik weet niet welk museum. Wat ik wel weet is dat ze niet zo erg zuinig met andermans spullen zijn omgegaan. Toen ik weer les ging geven aan deze school, werd ik uitgenodigd in een lokaal waar de boot lag. Een boot die in een schaal 1 op 30 is gemaakt en altijd nog een lengte heeft van 4 meter 20 en zo'n 49 centimeter breedte heeft bij een hoogte van zo'n 1 meter 86! Voorwaar géén klein model dus! Die prachtige schuit had in dat museum zware averij opgelopen. Ze lag er als een oud stuk vuil bij. Ik kreeg er tranen van in mijn ogen, echt waar.
De zeilen waren verweerd, masten stuk alles zat onder het vuil het zag er allemaal niet uit.

Ik stond daar met de Gerrit en Bram naar de boot te kijken toen Gerrit me vroeg of ik hem kon opknappen. Ik twijfelde géén moment. Tijdens al mijn vrije uren heb ik aan de Statsraad Lehmkuhl gewerkt. Ik begon eerst met het afhalen van alle koperwerk om het grondig op te knappen. Dat deed ik tijdens de praktijkles samen met de leerlingen. Schoonmaken en polijsten. Ze vonden het geweldig. Al gauw werden er dingetjes van huis mee genomen die dan gepolijst moesten worden. Nou dat vond ik geen probleem. Veel dingen heb ik thuis gerepareerd. Dit was veel priegelwerk. Er moesten ook een paar nieuwe masten worden gemaakt, omdat die compleet kapot waren. Dit deed ik dan in de draaibank.
Met zo'n mast was ik wel een paar uur mee bezig. Dat was secuur werk: oppassen dat het niet brak. Zo had ik een keer een mast bijna klaar, maar door onoplettendheid ging er iets mis. Ik drukte per ongeluk ergens op waardoor de mast brak. Dus ik kon weer helemaal opnieuw beginnen. Het was niet anders.

Er zaten zo'n 24 zeilen op. Compleet verweerd en vies. Iemand adviseerde me om Vanish Oxy Action te proberen. Heb thuis geprobeerd, maar de gaten sprongen erin. Op z'n zachtst gezegd: géén succes dus. Het gevolg was wel dat er nieuwe zeilen gemaakt moesten worden, maar wie ging dat doen? Ik nam zelf zo'n zeiltje mee naar huis en besloot om het zelf maar te gaan proberen. Ik kocht wat linnen en samen met vrouw en buurvrouw is het allemaal goed gelukt. Zij deden voor hoe ik de Fok moest maken. Het resultaat heb ik ter keuring op school laten zien en men vond het prima. Het was werkelijk klotenwerk. Ik ben er wel zo'n zes weken mee bezig geweest om alle zeilen klaar te krijgen. Toen moesten ze nog gestijfd worden. Ouderwets stijfsel blijkt dan ineens nergens meer te koop. Ik heb het toch voor elkaar gekregen. Hoe? Dat blijft een geheim!

Ook moest het wand nog gerepareerd worden. Je weet soms niet wat mensen hieraan hebben maar zelfspanners van 2 milimeter meenemen is voor mij onbegrijpelijk. Desondanks heb ik er veel gemaakt of gerepareerd. Ook het staande wand. Dat heb ik met hulp van Bram aardig voor elkaar gekregen. Samen met hem heb ik vele andere dingetjes aan de boot gedaan. Touw maken in dezelfde kleur. Een rot werkje, maar het moest wel gebeuren.

En zo is de restauratie van de replica na twee en een half jaar helemaal afgerond. Er waren momenten dat ik even moest stoppen, omdat ik het helemaal niet meer zag. Hij kwam op de school in een fraaie vitrine te liggen. En tijdens Sail Den Helder was hij te zien op de Visafslag Den Helder. Niet ver verwijderd van de plek waar de originele Statsraad Lehmkuhl was te bewonderen. Het deed me goed die machtige schuit daar te zien pronken. Ik was niet de enige die dat vond, want er werden verschrikkelijk veel foto's van gemaakt.