3 mei 2008

Oostzaan - Hannie Schaft heb ik persoonlijk niet gekend, maar wel haar familie die in Oostzaan woonde. Die werkten in melkfabriek de Schafte. Prima mensen waren het! Wij woonden schuin tegenover hen. Toen ik nog maar net was geboren, zo gaat het verhaal, werd er door hen gezegd dat ik de beste melk moest krijgen die er was. En die kreeg ik dan ook en daarvoor ben ik de familie Schaft nog steeds dankbaar. Toen ik wat ouder was sprak ik de baas van de melkfabriek er wel eens op aan als ik thuis géén melk of chocolademelk kreeg. Dan kreeg ik het op de Schafte. Nog nooit heb ik mensen zo hard zien lopen.

Wij woonden schuin aan de overkant van de melkfabriek in het huis van Claesz Compaen. Ik was nog jong en heel vaak bij mijn opa. Waar hij was, was ik ook. Ik kan me herinneren dat ome Wul van de melkfabriek (hij was de directeur) een keer naar mijn opa (hij was stoker) kwam: "Simon, vergeet je de vlag niet?" Opa: "Nee, ik zal het niet vergeten." Zo rond een uur of zeven op die zaterdagavond de vierde mei gingen wij naar de overkant. Het was een rustige mooie dag, zoals je die wel eens in mei kon hebben. Voor we de fabriek op konden moesten we eerst een trap zoeken. Eenmaal die trap gevonden was het nog puur zo'n klus om boven op de melkfabriek te komen. Na veel geklauter waren we boven op de fabriek bij de vlaggenmast. Die bevond zich aan de voorkant van de fabriek. Vanzelfsprekend hadden we de vlag niet vergeten. Mijn opa bevestigde de vlag aan het touw van de mast en hees de vlag halfstok. "Siem, je moet bij de kant wegblijven anders donder je misschien naar beneden", waarschuwde mijn opa.

Het uitzicht daar boven op die melkfabriek was spectaculair. Er was nog géén Coentunnelweg of Poelenburg. Je keek zo over het Oostzanerveld naar de Zuiddijk in Zaandam. Op de kerk na was de melkfabriek het hoogste gebouw waar de vlag hing te wapperen. U moet van me aannemen dat ik zo groos als de pest was dat we die vlag hadden gehesen.
Na dit spannende klusje gingen we weer naar beneden, opzich ook weer een spannende exercitie. Beneden gekomen liepen we achter de fabriek om naar voren. We stonden onder de vlag, die hoog op het dak stond. Zo'n paar minuten voor 8 toen in Oostzaan de dodenherdenking begon. Veel begreep ik er toen niet van. Ik was pas tien jaar oud! Wij stonden muisstil daar voor de melkfabriek. Vlak voordat de kerkklok 8 uur slaat zegt opa: "je moet zo even je mond houden Siem".

Helaas zijn er altijd mensen die zich er niets van aantrekken. Er kwam een brommer aanrijden, ik zal de naam van die persoon niet noemen, waarop mijn opa luidt reageert dat die bromfietser bijna van zijn tweewieler afvalt. "Je moet een beetje begrip hebben voor de situatie!" Maar hij reed gewoon door (...).
Toen die paar minuten stilte voorbij waren vroeg ik aan mijn opa waarom wij ons stil moesten houden. "Nou zeun,..." en toen kreeg ik het hele verhaal van Hannie Schaft te horen en wat zij in de oorlog allemaal had gedaan. Dat het een nichtje was van ome Wul van de melkfabriek. Toen begreep ik het niet zo goed. Sinds die tijd sta ik er een paar keer per jaar bij stil en weet ik verdomd goed wat de betekenis is en wat Hannie Schaft allemaal heeft gedaan. Als ik in de Westzijde langs het monument van Hannie Schaft loop dan sta ik daar altijd even bij stil en herinner me dan dat ik samen met mijn opa op het dak van de Schafte de vlag halfstok aan het hijsen was en dat wij toen in gedachten bij haar waren.

Op de eerste foto ziet u op de achtergrond Melkfabriek De Schafte. Op de foto hierboven ziet u Hannie Schaft voorin de kano op de Roemersloot. Deze foto is destijds gemaakt vlak naast de melkfabriek voor de oorlog. Met dank aan de Stichting Oudheidkamer Oostzaan.